أبو علي سينا

29

معيار العقول ( فارسى )

چون خواهند كه بدين آلت ثقل معلوم را بقوّت معلوم بر گيرند بايد كه نسبت « 1 » قطر محور بقطر فلكه « 2 » چون نسبت قوّت بود بثقل . مثالش چون خواهيم كه ثقل ده من بقوّت منى برداريم چون ثقل ك محورى سازيم دو طرف او « 3 » مدوّر و ميان مربّع چون محور « 4 » اب و بر يك جانب آن چرخى سازيم چنان كه قطر آن ده بار چند قطر محور بود چون چرخ ع و گرداگرد چرخ دسته‌ها « 5 » سازيم چون دسته‌هاى ط - ل - م - ن - س - ف پس محور را بر دو قائمه نهيم چون دو قائمهء ده آنگاه رسنى بياوريم و يك سر آن « 6 » در محور بنديم و يك سر ديگر در ثقل ك چون رسن ص و دسته‌ها از پى « 7 » يكديگر ميكشيم تا رسن بر محور پيچد « 8 » و ثقل بر بالا آيد چنان كه از صورت گذشته معلومست « 9 »

--> ( 4 ) بايد نسبت : خ . ( 5 ) فلك : خ . ( 6 ) ص ( او ) ندارد . ( 7 ) ص ( محور ) ندارد . ( 8 ) دستها : ص - در حواشى پيش گفته شد . ( 9 ) ص ( آن ) ندارد . ( 1 ) در پى : خ . ( 2 ) بپيچد : خ . ( 3 ) معلوم گرديد : خ .